Zapasy to jeden z najstarszych sportów walki i stanowiły część szkolenia wojskowego u Greków. Były dyscypliną klasycznych igrzysk olimpijskich i należały do najważniejszych konkurencji. Rzymianie przejęli ten sport później w mniej brutalnej formie na arenach, a zapasy zachowały swoją popularność. Podczas pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich sport ten od razu znalazł się w programie w formie zapasów grecko-rzymskich. W 1904 roku podczas igrzysk wprowadzono drugi wariant — zapasy w stylu wolnym.
Cel obu odmian jest identyczny: dwóch przeciwników próbuje powalić się na ziemię i przycisnąć barkami do maty za pomocą chwytów i technik. Różnica między obiema dyscyplinami polega na tym, że w zapasach w stylu wolnym dozwolone są chwyty poniżej bioder i można używać nóg, natomiast w zapasach grecko-rzymskich jest to zabronione. Ta ostatnia dyscyplina jest ponadto dozwolona wyłącznie dla mężczyzn, podczas gdy kobiety mają własną olimpijską rywalizację w zapasach w stylu wolnym.
Zapasy podczas igrzysk olimpijskich
Podczas igrzysk olimpijskich zawodnicy są dzieleni na siedem kategorii wagowych (cztery w przypadku kobiet). Zapaśnik musi dysponować siłą mięśni, techniką i gibkością. Opanowanie chwytów zapaśniczych, takich jak dźwignie na ręce lub nogi, wymaga wieloletniego treningu. Oprócz techniki zawodnicy ćwiczą również siłę mięśni, aby uwolnić się z chwytów przeciwnika lub utrzymać nad nim kontrolę. Podczas zawodów zapaśniczych działa zespół sędziowski składający się z sędziego maty, arbitra, trzech punktowych i trzech członków jury.
W miarę trwania walki zawodnicy otrzymują punkty na przykład za dobre chwyty, ataki i rzuty. Walkę wygrywa się, jeśli przeciwnik przez ponad pięć sekund jest przytrzymywany obiema łopatkami na macie lub jeśli jeden z zawodników uzyska przewagę 12 punktów. Jeśli po sześciu minutach walki nie ma jeszcze zwycięzcy, zwycięzcą zostaje zapaśnik z większą liczbą punktów.
Zasady zapasów
Podczas turniejów zapaśnicy są dzieleni na dwie grupy. Jeśli zawodnik poniesie dwie porażki, zostaje wyeliminowany. Zwycięzcy obu grup walczą ze sobą o złoty i srebrny medal. Zawodnicy zajmujący drugie miejsca w grupach walczą ze sobą o brązowy medal.
Za każdy chwyt przyznaje się określoną liczbę punktów (1, 2, 3 lub 5 punktów). Można więc wygrać na następujące sposoby:
- Przez położenie na łopatki (obie łopatki przeciwnika przyciśnięte do maty)
- Przez przewagę punktową (gdy różnica wynosi 12 punktów lub więcej)
- Na punkty (po upływie regulaminowego czasu decyduje liczba punktów)
- Przez wykluczenie lub poddanie się przeciwnika
Zwycięskiemu i przegranemu zapaśnikowi przyznaje się odpowiednio następującą liczbę punktów meczowych:
- 5 : 0 za położenie na łopatki
- 5 : 0 za zwycięstwo wskutek poddania się przeciwnika z powodu kontuzji
- 5 : 0 w przypadku dyskwalifikacji za naruszenie regulaminu
- 4 : 0 za zwycięstwo przez przewagę techniczną (różnica 6 punktów w ciągu dwóch rund), gdy przegrany nie zdobył żadnego punktu
- 4 : 1 za zwycięstwo przez przewagę techniczną (różnica 6 punktów w ciągu dwóch rund), gdy przegrany zdobył co najmniej 1 punkt techniczny
- 3 : 0 za zwycięstwo na punkty w dwóch z trzech rund, bez punktu technicznego dla przegranego
- 3 : 1 za zwycięstwo na punkty w dwóch z trzech rund, gdy przegrany zdobył co najmniej 1 punkt techniczny
- 0 : 0, jeśli obaj zapaśnicy zostali zdyskwalifikowani za naruszenie regulaminu