Vale tudo w tłumaczeniu z języka portugalskiego oznacza „wszystko dozwolone” i jest brazylijską sztuką walki, która zyskała popularność na całym świecie. W Brazylii terminu vale tudo po raz pierwszy użyto w odniesieniu do walk na pięści organizowanych w cyrku w latach 20. XX wieku.
Termin cyrkowy był rzadko używany aż do około 1959–1960 roku, kiedy zaczęto nim opisywać walki styl kontra styl w brazylijskim programie telewizyjnym Heróis do Ringue (Bohaterowie ringu). Wśród organizatorów programu znajdowali się członkowie rodziny Gracie, a wszyscy uczestnicy byli bardzo dobrymi zawodnikami reprezentującymi własne style sztuk walki.
Od 1960 roku vale tudo pozostawało częścią „podziemnej” subkultury, a większość walk odbywała się w dojo sztuk walki lub małych salach treningowych. Vale tudo koncentrowało się głównie wokół miasta Rio de Janeiro, ale wiele walk odbywało się również w położonych bardziej na północ regionach oraz w południowym stanie Bahia, gdzie dominowała przede wszystkim capoeira.
W Rio de Janeiro i okolicach rywalizowały ze sobą głównie brazylijskie jiu-jitsu i luta livre, podczas gdy w innych regionach różne sztuki walki stawały ze sobą w szranki.
Gracie i wprowadzenie UFC
Rorion Gracie, członek słynnej rodziny Gracie, przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych i wprowadził tam vale tudo na nowy rynek, zakładając w 1993 roku UFC.
Ogromny sukces UFC doprowadził do eksplozji popularności vale tudo na całym świecie, zwłaszcza w Japonii, a także przywrócił mu popularność w Brazylii. W rezultacie powstały dwie organizacje organizujące zawody vale tudo: WVC i IVC.
Obie organizacje działały w brazylijskim mieście São Paulo i to właśnie tutaj wielu obecnych gwiazd MMA rozpoczęło swoje kariery.
Po zakazaniu walk vale tudo w São Paulo obie organizacje zakończyły działalność w 2002 roku. Świat skupił się przede wszystkim na bezpieczniejszym MMA, w którym obowiązują bardziej rygorystyczne zasady.
Vale tudo „underground”
Kiedy vale tudo zostało zakazane również w Stanach Zjednoczonych, ponownie zeszło do „podziemia” Brazylii. W Brazylii każdego roku wciąż odbywają się liczne walki vale tudo, jednak ze względu na brutalny i krwawy wizerunek spotykają się one z dużą krytyką mediów.
Krytycy uważają, że walki vale tudo powinny przejąć zasady znacznie bezpieczniejszego MMA.
Zwolennicy vale tudo zdecydowanie się temu sprzeciwiają, ponieważ rozwinięte w Ameryce MMA bardzo różni się dziś od vale tudo i dlatego powinno być postrzegane jako zupełnie inny sport — podobnie jak muay thai różni się na przykład od bezpieczniejszego kickboxingu.
