Kempo

Wat is Kempo?

Kempo, ook geschreven als Kenpō of Kenpo, is een brede naam voor meerdere Oost-Aziatische krijgskunsten. De kanji 拳法 kan worden vertaald als “vuistmethode” of “methode van de vuist”.

De term verwijst niet naar één wereldwijd curriculum. Sommige systemen leggen de nadruk op slaan en trappen, andere combineren dit met klemmen, worpen, grondwerk, vormen, meditatie of zelfverdedigingsscenario’s. De precieze betekenis hangt af van de school en haar lineage.

Chinese, Japanse en Okinawaanse invloeden

Kempo wordt vaak verbonden met de overdracht van Chinese krijgskunst naar Japan en Okinawa. De historische ontwikkeling was echter niet één rechte lijn vanaf Shaolin. Organisaties gebruiken soms verhalen over monniken, tempels en oude overdrachten als onderdeel van hun traditie; de precieze historische onderbouwing verschilt per systeem.

In Japan kan Kenpō als algemene term worden gebruikt voor een overwegend slaggerichte krijgskunst, terwijl het in de naam van een specifieke ryu een eigen betekenis heeft. Sommige systemen zijn Japans van organisatie maar bevatten Chinese, Okinawaanse of andere regionale invloeden.

Belangrijke Japanse systemen

Shorinji Kempo werd in 1947 opgericht door Doshin So. Het combineert harde technieken, zachte controles en een filosofische vorming binnen een eigen Japanse organisatie. Nippon Kempo werd in de jaren 1930 door Muneomi Sawayama ontwikkeld en gebruikt beschermende uitrusting bij een wedstrijdvorm met slaan, werpen en grondwerk.

Okinawaanse organisaties gebruiken Kenpō soms als alternatieve naam voor een karatevariant of voor een verwante discipline naast karate en kobudō.

Kempo in Hawaii en de Verenigde Staten

Een invloedrijke moderne ontwikkeling ontstond in Hawaii en later op het Amerikaanse vasteland. De lineage rond James Mitose, William Kwai Sun Chow en Ed Parker wordt vaak genoemd in de geschiedenis van American Kenpo, maar de precieze familie-, school- en overdrachtsclaims zijn onderwerp van discussie.

Ed Parker ontwikkelde en systematiseerde zijn eigen American Kenpo in de Verenigde Staten. Zijn aanpak combineerde snelle combinaties en zelfverdedigingsdrills met elementen uit de systemen die hij had bestudeerd. American Kenpo is daarom een moderne Amerikaanse ontwikkeling, niet hetzelfde als Shorinji Kempo of traditioneel Japans Kenpō.

Training in Kempo

De training verschilt per stroming, maar kan bestaan uit basistechnieken, combinaties, vormen, partneroefeningen, gecontroleerd sparren, klemmen, worpen, grondwerk en scenario-gebaseerde zelfverdediging. Sommige scholen gebruiken dierenvormen of Chinese bewegingspatronen; andere werken met een duidelijk Japans of Amerikaans systeem.

Bij Nippon Kempo ligt de nadruk op beschermde wedstrijdtraining met slaan, werpen en grondwerk. Shorinji Kempo combineert fysieke training met filosofische en sociale vorming. American Kenpo werkt vaak met een omvangrijke catalogus van benoemde zelfverdedigingsoefeningen. Geen van deze curricula vertegenwoordigt alle Kempo-stijlen.

Technieken met een hoog risico worden alleen onder deskundige begeleiding en met passende controle getraind. De entry beschrijft trainingscategorieën, niet de uitvoering van gewrichts- of aanvalstechnieken.

Belangrijkste stromingen

De naam Kempo kan onder meer verwijzen naar Shorinji Kempo, Nippon Kempo, American Kenpo, Okinawaanse Kenpō-systemen en verschillende Chinese of Chinees-Japanse scholen. Ondanks de gedeelde naam zijn hun geschiedenis, organisaties, graduaties en wedstrijdregels niet uitwisselbaar.

Kempo en karate

Kempo en karate kunnen vergelijkbare stoten, trappen en vormen bevatten, maar een specifieke Kempo-school kan daarnaast meer nadruk leggen op combinaties, controles, worpen of zelfverdedigingsdrills. Er bestaat geen universele technische grens tussen alle Kenpō- en karatestijlen.

Kempo in Nederland

Volgens Nederlandse Kempo-organisaties kreeg de discipline vanaf het einde van de jaren 1950 en het begin van de jaren 1960 een eigen ontwikkeling. In verschillende lineageverhalen worden repatrianten, voormalige KNIL-militairen en Indonesische invloeden genoemd, met name Kuntao en Pencak Silat. Deze geschiedenis verschilt per stroming en wordt daarom als organisatiegebonden overlevering weergegeven.

Nederlandse Shaolin-Kempo-bronnen noemen Carl Faulhaber en Gerard Meijers als belangrijke ontwikkelaars van een Nederlandse hybride vorm. In die beschrijvingen worden Indonesisch-Chinese bewegingen gecombineerd met Japanse karate- en budomethoden. “Grootste stroming” of “grondlegger” wordt niet als onafhankelijke nationale rangorde gebruikt.

Nederlandse organisaties en stromingen

In Nederland worden onder meer Shaolin Kempo, Yin & Yang Kempo, American Kenpo en Shorinji Kempo aangeboden. Organisaties en platforms die in Nederlandse bronnen terugkomen zijn de Nederlandse Federatie Krijgskunsten, Kenpo Karate Nederland, Shaolin Kempo Kai en afzonderlijke scholen zoals Shaolin Ch’uan Fa Utrecht. Hun actuele erkenning, aangesloten scholen en wedstrijdactiviteiten kunnen per periode veranderen.

Yin & Yang Kempo

Yin & Yang Kempo wordt door Nederlandse aanbieders beschreven als een stroming die zachte, vloeiende bewegingen combineert met explosieve actie. De precieze Chinese lineage, curriculumonderdelen en Nederlandse geschiedenis moeten worden gelezen binnen de bronnen van de betreffende organisatie.

American Kenpo

American Kenpo werd door Ed Parker in de Verenigde Staten ontwikkeld vanuit zijn studie bij William Kwai Sun Chow en andere invloeden. Het systeem staat bekend om een gestructureerde aanpak met benoemde trainingsreeksen en nadruk op snelle combinaties en zelfverdedigingsscenario’s. Het is niet hetzelfde als de Nederlandse Shaolin-Kempo-lineage.

Shorinji Kempo

Shorinji Kempo werd in 1947 in Japan opgericht door Doshin So. Het systeem koppelt fysieke training aan een filosofische vorming en gebruikt zowel harde als zachte technische categorieën. De Nederlandse aanwezigheid en organisatie moeten worden onderscheiden van American Kenpo en Nederlandse Shaolin-Kempo-scholen.

Veilig trainen

Kempo-training kan slaan, trappen, werpen en controles omvatten. Train met een gekwalificeerde instructeur, duidelijke afspraken en passende bescherming. Stop bij pijn, duizeligheid of verlies van controle. De-escalatie en het vermijden van geweld gaan voor iedere techniek; zelfverdedigingstraining biedt geen garantie op veiligheid.