Viet Vo Dao

Wat is Viet Vo Dao?

Viet Vo Dao, geschreven als Việt Võ Đạo, betekent ‘de weg van de Vietnamese krijgskunst’. In Europa wordt de term soms gebruikt als verzamelnaam voor Vietnamese krijgskunsten en hun filosofieën. In Vietnam wordt Việt Võ Đạo vooral verbonden met Vovinam Việt Võ Đạo, het moderne systeem dat Nguyễn Lộc in 1938 oprichtte.

De Vietnamese krijgskunstwereld is breder dan Vovinam. Võ Cổ Truyền omvat traditionele regionale stijlen en familielijnen uit Noord-, Midden- en Zuid-Vietnam. Vovinam is de meest systematisch georganiseerde en internationaal verspreide moderne stroming, maar is niet het synoniem voor iedere Vietnamese krijgskunst.

• Ongewapende technieken - handen, ellebogen, knieën, trappen, worpen, klemmen en beenaanvallen.
• Vormen - Quyền, Song Luyện en Đa Luyện.
• Zelfverdediging - Tự Vệ en toepassingen tegen grepen, aanvallen en wapens.
• Wapens - onder meer staf, zwaard, sabel, speer, dolk en andere regionale oefenwapens.

Vietnamese historische context

Vietnamese krijgskunsten ontwikkelden zich in een land met sterke regionale verschillen en een lange geschiedenis van contact en conflict met China, Champa, Khmer-gebieden en later Europese koloniale machten. Die geschiedenis beïnvloedde lokale vechttradities, maar betekent niet dat iedere moderne stijl rechtstreeks en ononderbroken uit één oude krijgskunst voortkwam.

De Trung-zusters, die volgens historische bronnen tussen 40 en 43 na Christus een opstand tegen de Han-heerschappij leidden, gelden in Vietnam als symbolen van onafhankelijkheid en krijgskracht. Dit culturele geheugen is belangrijk, maar vormt geen volledig gedocumenteerd modern technisch curriculum.

Võ Cổ Truyền en regionale stijlen

Võ Cổ Truyền, ‘traditionele Vietnamese krijgskunst’, is een brede aanduiding voor klassieke regionale scholen en familielijnen. Bình Định in Midden-Vietnam geldt als een belangrijk centrum. Noordelijke systemen tonen vaak Chinese invloeden; centrale en zuidelijke lijnen dragen ook sporen van Cham-, Khmer- en lokale Vietnamese tradities.

Voorbeelden zijn Võ Tân Khánh Bà Trà, Võ Lâm Tân Khánh Bà Trà, Bình Định Gia, Nhất Nam en traditioneel Vietnamees worstelen. Iedere school kan eigen vormen, wapens, terminologie en wedstrijd- of demonstratiepraktijken hebben.

Nguyễn Lộc en Vovinam

Nguyễn Lộc richtte Vovinam in 1938 in Hanoi op als een gemoderniseerd en systematisch Vietnamees zelfverdedigingssysteem. Hij combineerde traditionele Vietnamese technieken met invloeden uit Chinese en Japanse krijgskunsten. Na een publieke demonstratie in 1940 werd hij uitgenodigd om les te geven aan de École Normale in Hanoi.

Door politieke onrust kwam Vovinam onder druk te staan. In 1954 verhuisde Nguyễn Lộc naar Zuid-Vietnam. Zijn leerling Lê Sáng nam een groot deel van het onderwijs over en ontwikkelde de filosofische dimensie Việt Võ Đạo verder. Nguyễn Lộc overleed in 1960; Lê Sáng bleef Vovinam ontwikkelen tot zijn overlijden in 2010.

In 1964 werden Vovinam, de rangstructuur, het curriculum en de filosofische term Việt Võ Đạo verder gecodificeerd. Vovinam werd later door Vietnam erkend als nationaal immaterieel cultureel erfgoed.

Moderne Vietnamese richtingen

Vovinam Việt Võ Đạo

Vovinam is de grootste en meest gestandaardiseerde moderne stroming binnen de internationale Viet Vo Dao-context. Het systeem werkt met het principe van hard en zacht en combineert stoten, trappen, knieën, ellebogen, worpen, klemmen, vormen, zelfverdediging en wapentraining. De kenmerkende Đòn Chân Tấn Công bestaat uit been- en voetschaartechnieken waarmee een tegenstander uit balans kan worden gebracht.

Vo Cổ Truyền

Vo Cổ Truyền verwijst niet naar één uniform systeem, maar naar traditionele Vietnamese stijlen. Moderne federaties kunnen regionale vormen, wapenvormen, partnerwerk en wedstrijden organiseren, terwijl individuele scholen hun eigen lijn en meester centraal stellen.

Andere richtingen en Europese lijnen

Andere moderne of internationale richtingen zijn onder meer Võ Việt Nam, Vietnamese Wing Chun, Cuong Nhu, Qwan Ki Do, Tam Qui Khi-Kong en Vo Dao Vietnam. Sommige zijn in Vietnam ontstaan, andere zijn buiten Vietnam door Vietnamese of internationale meesters ontwikkeld. Ze mogen niet automatisch als Vovinam worden beschreven.

Na de Vietnamoorlog en de val van Saigon in 1975 verspreidden Vietnamese krijgskunsten zich via de diaspora en internationale federaties. In Europa werd Việt Võ Đạo soms een brede aanduiding, terwijl Vovinam de meest herkenbare gestandaardiseerde lijn bleef.

Training en technieken

Vovinam-training kan bestaan uit Co Bản, basisstanden en technieken, Quyền, vormen, Đơn Luyện en partnerwerk, Tự Vệ, zelfverdediging, en Thi Đấu, wedstrijdtraining. Traditionele Vo Cổ Truyền-scholen beginnen vaak met standen, handtechnieken en trappen en voegen daarna eigen vormen, partneroefeningen en wapens toe.

Đòn tay zijn handtechnieken; chỏ zijn ellebogen; đá zijn trappen; gối zijn knieën. Đòn chân tấn công verwijst naar beenaanvallen en takedowns. Aanvallen kunnen worden gekoppeld aan worpen, klemmen en balansbreken. De vloeiende combinatie van kracht en souplesse is herkenbaar, maar de uitvoering verschilt per school.

Quyền zijn individuele vormen. Song Luyện bestaat uit afgesproken partnerwerk; Đa Luyện gebruikt meerdere partners. Chiến Lược verwijst naar aanvalsstrategieën en Tự Vệ naar zelfverdediging. Phản Đòn Dao behandelt verdediging tegen een mes en hoort uitsluitend onder deskundige begeleiding te worden getraind.

De vliegende schaar is het bekendste Vovinam-beeld. De beoefenaar gebruikt beide benen om een tegenstander gecontroleerd te klemmen en via rotatie naar de grond te brengen. De techniek vraagt timing, flexibiliteit, kracht en valvaardigheid en mag niet zelfstandig of op de nek van een trainingspartner worden geprobeerd.

Filosofie, logo en rangsysteem

De Âm-Dương- en Nhu-Cương-filosofie leert dat hard en zacht elkaar aanvullen. Zachtheid kan kracht opvangen, richting veranderen en balans verstoren; hardheid kan daarna gericht worden toegepast. Binnen Vovinam geldt dit zowel voor gevechtstechniek als voor dagelijks gedrag en karaktervorming.

De tien principes van Việt Võ Đạo leggen nadruk op dienstbaarheid, trouw aan de leer, eenheid, respect, discipline, studie, eenvoud, vastberadenheid, verstandig handelen, zelfbeheersing, bescheidenheid en vrijgevigheid. De begroeting ‘Iron Hand over Benevolent Heart’ vat samen dat technische kracht door verantwoordelijkheid en mededogen moet worden beheerst.

Het Vovinam-logo wordt vaak weergegeven in een geel schild met rood Vovinam, marineblauw Việt Võ Đạo, een rood-blauw Âm-Dương-symbool, een witte cirkel en een gele kaart van Vietnam. De precieze symbolische uitleg kan per bron of federatie verschillen.

Na de codificatie van Vovinam werd blauw de officiële kleur van het võ phục. Een afzonderlijke Việt Võ Đạo Federation gebruikte tussen 1973 en 1990 zwart; daarna werd blauw voor Vovinam Việt Võ Đạo buiten Vietnam als wereldwijde standaard bevestigd. Het rangsysteem gebruikt cyaan of blauw voor Tự Vệ en Lam Đai, geel voor Hoàng Đai, rood met gele rand voor Hồng Đai en wit met gekleurde lengtestrepen voor Bạch Đai en de Chưởng Môn. Naamplaten volgen dezelfde kleurprogressie.

Viet Vo Dao in Nederland

Viet Vo Dao is in Nederland relatief zeldzaam. De Nederlandse aanwezigheid is geen uniforme school, maar bestaat uit verschillende routes via Vietnamese migratie, Europese federaties en individuele grootmeesters.

Van Vietnam via Europa naar Nederland

Na de Vietnamoorlog en de val van Saigon in 1975 vestigden veel Vietnamese vluchtelingen zich in Frankrijk en andere Europese landen. Via de diaspora en internationale organisaties verspreidden Vovinam en andere Vietnamese krijgskunsten zich verder. Phan Hoàng speelde volgens verschillende bronnen een belangrijke rol in de Europese organisatie van Việt Võ Đạo. Hoàng Trí Dzung bracht daarnaast een afzonderlijke traditionele Võ-Đạo-Việt-Nam-lijn vanuit Duitsland naar Europa.

Twee Nederlandse routes

De traditionele route loopt via Noordwijk. Sinds 2001 wordt daar binnen het sport- en sociale programma van ESA/ESTEC een Võ-Đạo-Việt-Nam-groep genoemd, verbonden met de Europese lijn van Hoàng Trí Dzung. Dit is een andere route dan de officiële Vovinam-lijn.

De officiële Vovinam-route wordt in Nederland verbonden met clubs in Almere en ’s-Hertogenbosch. Deze groepen trainen volgens de internationale Vovinam Việt Võ Đạo-lijn, met traditionele technieken, examens en wedstrijdonderdelen. Actieve locaties en federatieve aansluitingen kunnen veranderen en moeten bij de organisatie zelf worden gecontroleerd.

De beperkte omvang in Nederland betekent dat geïnteresseerden soms buiten hun directe regio moeten zoeken. Wie in de omgeving van Capelle aan den IJssel of Rotterdam woont, doet er goed aan actuele lessen in Almere, ’s-Hertogenbosch, Noordwijk en andere regio’s rechtstreeks te verifiëren.

Vovinam als moderne internationale discipline

Vovinam werd in de tweede helft van de twintigste eeuw via Vietnam en de diaspora verspreid naar Europa, Noord-Amerika, Azië, Afrika en Australië. De World Vovinam Federation is de internationale koepel van de federatieve lijn. Internationale evenementen kunnen vormen, partnerwerk, zelfverdediging, wapens en sparring bevatten.

Vovinam werd in november 2023 door het Vietnamese ministerie van Cultuur, Sport en Toerisme als nationaal immaterieel cultureel erfgoed erkend. Die erkenning gaat over de culturele waarde van Vovinam en niet automatisch over iedere Vietnamese krijgskunst die in Europa Việt Võ Đạo wordt genoemd.

Nederlandse training en schoolkeuze

Vraag bij een proefles eerst welke lijn wordt onderwezen: Vovinam Việt Võ Đạo, Võ Cổ Truyền, Võ-Đạo-Việt-Nam of een andere Vietnamese school. De naam Viet Vo Dao alleen zegt niet welk curriculum, uniform of examensysteem wordt gebruikt.

• Vraag hoeveel aandacht er is voor vormen, zelfverdediging, wapens, sparring en de schaartechnieken.
• Controleer welke organisatie examens afneemt en welke graden of certificaten worden erkend.
• Vraag naar bescherming, contactniveau, veiligheid en de omgang met beginners en jeugd.
• Train schaartechnieken, worpen en wapens uitsluitend met deskundige begeleiding en geschikte matten of bescherming.

Een goede school combineert technische ambitie met controle, respect en duidelijke grenzen. De juiste keuze hangt af van je doel: traditionele vormen, zelfverdediging, sportwedstrijd, conditie, culturele verdieping of een combinatie.

Terminologie

Võ sư betekent meester; võ phục is het uniform; võ kinh verwijst naar een krijgskunstgeschrift; Võ Bắc Việt naar een noordelijke Vietnamese stijl. Quyền kan naar vuist of vorm verwijzen. Vật cổ truyền is traditioneel worstelen. Côn is staf, kiếm zwaard, dao dài lange kling, đao sabel, dao găm dolk, mã tấu kapmes en thương speer.

Đòn tay zijn handtechnieken, chỏ ellebogen, đá trappen, gối knieën, chiến lược aanvalsstrategieën en đòn chân tấn công beenaanvallen of been-takedowns. De precieze vertaling en uitvoering kan per stijl of regio verschillen.

Viet Vo Dao in beeld

Een demonstratie kan schaartrappen, sprongen, wapenvormen, synchroon partnerwerk en vloeiende combinaties tonen. Dat laat technische beheersing zien, maar niet automatisch hoe een stijl in zelfverdediging of wedstrijdsituaties werkt. Let daarom op de gebruikte lijn, het onderdeel en de veiligheidscontext.

De meest nauwkeurige beschrijving is niet dat Viet Vo Dao één vaste sport is, maar dat het een Vietnamese krijgskunstwereld is met een grote moderne kern: Vovinam Việt Võ Đạo, naast traditionele regionale en internationale lijnen.

Viet Vo Dao bekijken

Wie Viet Vo Dao bekijkt, kan letten op het verschil tussen Vovinam-wedstrijdonderdelen, Vo Cổ Truyền-vormen, traditionele wapendemonstraties en zelfstandige Europese varianten. De blauwe võ phục, de Âm-Dương-symboliek, de schaartechnieken en de combinatie van hard en zacht zijn herkenbare Vovinam-elementen, maar niet ieder element is universeel voor alle Vietnamese stijlen.