Karate

Okinawskie korzenie: te i tōde

Na Okinawie istniała już rdzenna tradycja walki, którą nazywano te lub tī Od późnego średniowiecza rozwijały się intensywne kontakty z Chinami. Handlarze, imigranci, posłowie i studenci przywozili wiedzę z Fujianu i innych części Chin. Z tej wymiany wyłoniły się tradycje, które później opisywano nazwami takimi jak tōde i Okinawa-te werden beschreven.

Nie istnieje jedna, powszechnie przyjęta opowieść o dokładnych początkach karate. Teorie odwołują się do mēkata, chińskich sztuk walki przekazywanych przez Kume oraz misji handlowych i trybutarnych, a także do rozwoju wśród ryūkyuańskiej klasy samurajów i urzędników. Wpływ historycznych przepisów dotyczących broni jest przez badaczy oceniany bardziej zniuansowanie.

Tradycje regionalne i ważni mistrzowie

Wczesną historię często podsumowuje się za pomocą określeń Shuri-te, Naha-te i Tomari-teShuri-te i Tomari-te leżą u podstaw wielu tradycji Shōrin-ryū i Shotokan, podczas gdy Naha-te stało się ważnym źródłem Gōjū-ryū. Kanga Sakugawa, Matsumura Sōkon, Kanryō Higaonna, Chōjun Miyagi i Kanbun Uechi reprezentują różne ogniwa tego rozwoju.

Ankō Itosu pomógł 1905 wprowadzić karate do systemu edukacji na Okinawie i opracował kata Pinan dla początkujących. Jego uczniowie stanowili później znaczną część współczesnej historii karate.

Nazwa karate-dō i modernizacja w Japonii

Zapis zmienił się z 唐手, „ręka Tangów”, na 空手, „pusta ręka”. Przyrostek dō oznacza „drogę” lub „ścieżkę” i podkreśla, że karate nie dotyczy wyłącznie techniki walki, lecz także kształtowania charakteru i samopoznania.

Gichin Funakoshi zaprezentował karate w 1922 roku w Tokio. Jego nauczanie zostało później powiązane z Shotokan. Motobu Chōki podkreślał praktyczne zastosowanie i kumite. Również Kenwa Mabuni, Chōjun Miyagi, Hironori Ōtsuka i Kanbun Uechi przenieśli tradycje Okinawy do Japonii.

Uniformy, kolorowe pasy do sztuk walki i system stopni kyū-dan zostały przejęte z szerszej kultury budō. Początkowo silnie akcentowano kata; później nauczyciele opracowali różne formy przygotowanego i wolnego kumite.

Filozofia i style

Funakoshi podkreślał pokorę, uprzejmość i samokontrolę. Zasada „karate ni sente nashi”, często tłumaczona jako „w karate nie ma pierwszego ataku”, podsumowuje tę defensywną postawę. Cztery główne japońskie style wymieniane w wielu międzynarodowych kontekstach zawodniczych to Gōjū-ryū, Shitō-ryū, Shōtōkan i Wadō-ryū. Ponadto istnieją między innymi Shōrin-ryū, Uechi-ryū, Isshin-ryū, Motobu-ryū i Kyokushin.

Okinawa i kształtowanie się karate

Podstawy karate ukształtowały się na Okinawie w wyniku wzajemnego oddziaływania te, Okinawa-te i chińskich sztuk walki. Wiele szczegółów opiera się na późniejszym przekazie, a źródła nie są całkowicie zgodne.

Nauczanie i systematyzacja w Japonii

Od 1905 karate nauczano w szkołach na Okinawie. W 1922 Funakoshi sprowadził tę sztukę do Tokio. Uniwersytety, dōjō i japońskie organizacje budō odegrały później dużą rolę w jej upowszechnieniu.

Kumite, zawody i full contact

Okinawskie formy treningu obejmowały już pracę w parach i kontrolowane zastosowania technik. W Japonii rozwinęły się z nich kumite przygotowawcze, wolny sparing i formalne zawody. Kumite WKF opiera się na kontrolowanym kontakcie i przyznawaniu punktów, podczas gdy Kyokushin i inne organizacje full contact stosują własne zasady knockdown.

Rozprzestrzenienie na świecie

Po II wojnie światowej karate rozpowszechniło się za pośrednictwem japońskich nauczycieli, uniwersytetów, kontaktów wojskowych i lokalnych pionierów na wszystkich kontynentach. Od 1965 roku instruktorzy JKA, tacy jak Taiji Kase, Keinosuke Enoeda, Hirokazu Kanazawa i Hiroshi Shirai, w znacznym stopniu przyczynili się do popularyzacji karate w Europie.

Współczesny sport

Karate znalazło się w programie Tokio 2020 i wcześniej było obecne na Młodzieżowych Igrzyskach Olimpijskich w 2018 roku. Nie było częścią programu Paryż 2024. Międzynarodowy rozwój tej dyscypliny trwa dzięki mistrzostwom świata, mistrzostwom kontynentalnym i profesjonalnym cyklom zawodów.

Etymologia i rozwój nazwy

Najstarszy termin te oznacza „rękę” w języku okinawskim. Tōde zostało powiązane z określeniem „ręka Tangów” i odnosiło się do wpływów chińskich. W XX wieku 空手 stało się powszechnie stosowanym zapisem oznaczającym „pustą rękę”. Termin karate-dō podkreślał ponadto ideę drogi życiowej i kształtowania charakteru.

Kata i chińskie powiązania

Niektóre kata Gōjū-ryū noszą nazwy powiązane z liczbami: Suparinpei z liczbą 108, Gojūshiho z 54, Sanseru z 36, a Seipai z 18. Wyjaśnienia tych powiązań są różne. Bezpośrednie łączenie ich z buddyzmem zen nie jest bezsporne i należy przedstawiać je jako interpretację, a nie ustalony fakt.

Style i charakter

Shotokan często wykorzystuje długie pozycje i dynamiczne, linearne techniki. Gōjū-ryū łączy twarde i miękkie metody, kontrolę oddechu oraz ruchy okrężne. Shitō-ryū ma bogaty repertuar kata. Wadō-ryū kładzie nacisk na uniki i tai sabaki. Uechi-ryū zachowuje silne wpływy chińskie. Kyokushin jest znane z walki full contact i knockdownów.

Kata jako pamięć stylu

Kata przekazują informacje historyczne, ale ich nazwy, kolejność i wykonanie różnią się w zależności od stylu. Pinan lub Heian, Naihanchi lub Tekki, Kusanku lub Kankū, Seisan, Sanchin, Seipai i Suparinpei mogą zatem przybierać różne formy w różnych tradycjach.

Rangen, egzaminy i organizacje zawodów

System kyū obejmuje stopnie uczniowskie i stopnie dan. Egzaminy mogą obejmować kihon, kata, bunkai, samoobronę, tameshiwari i kumite. Wymagania różnią się w zależności od stylu, szkoły i organizacji.

WKF organizuje międzynarodowe zawody w kata i kumite. WUKF oferuje międzynarodową strukturę, w której mogą uczestniczyć przedstawiciele wielu stylów i federacji. Organizacje full contact, takie jak Kyokushin, stosują własne zasady dotyczące knockdownu i siły uderzeń. organiseert internationale kata- en kumitecompetities. De WUKF biedt een internationaal verband waarin meerdere stijlen en federaties kunnen deelnemen. Full-contactorganisaties zoals Kyokushin gebruiken eigen regels voor knockdown en impact.

Filozofia i dōjō kun

Istota karate-dō nie polega wyłącznie na zwyciężaniu, lecz także na dyscyplinie, pokorze, odwadze, szacunku i samokontroli. Dōjō kun przekłada te wartości na wytyczne dotyczące treningu i codziennego życia.

Funakoshi łączył karate z jasnym umysłem, otwartością na krytykę i powściągliwością poza salą treningową. Praktykujący uczy się rozwijać siłę, nie używając jej bez potrzeby.